bg-img
stripes

Als toezichthouder zijn we ook een verkenner, een verbinder en een gids.

Gezien de ontwikkelingen in de mediasector en voor een toekomstbestendig medialandschap, hebben we voor de komende jaren een strategie vastgesteld met vijf thema’s: internationale samenwerking, systeemgericht toezicht en inzet van digitale technologie, regionaal en lokaal nieuws, algoritmen en artificiële intelligentie en mediawijsheid.

We zijn een probleemoplossende, goed geïnformeerde en integere toezichthouder die stimuleert en bewaakt. Door te leren van het gedrag, de manier van werken en dilemma’s van mediapartijen die onder ons toezicht vallen, kunnen we meer voor ze betekenen.

We zoeken actief samenwerking op, binnen en buiten onze muren, over landsgrenzen, waar nodig buiten de formele grenzen van ons takenpakket en over het medialandschap van maker en mediagebruiker heen. We willen invloed hebben op de ontwikkelingen, en niet alleen een toeschouwer aan de zijlijn die vertelt wat mag en niet mag. Wij kijken verder, want een brede blik op de samenleving en de relevante markten vergroot ons inzicht en onze kennis en maakt ons een betere en vernieuwende toezichthouder.

Dat maken we in ons beleidsplan tot 2025 waar met vijf centrale thema’s. Jaarlijks concretiseren we deze thema’s in de toezichtbrief en geven we aan waaraan we in het komende jaar bijzondere aandacht willen geven.

Internationale samenwerking

Door het grote aantal in Nederland gevestigde internationale media-instellingen neemt het aantal grensoverschrijdende kwesties in ons aandachtsveld snel toe. Ons toezicht hierop moet doordacht, stevig en uitlegbaar zijn en zo ook worden gezien door andere Europese landen. Verder is het steeds meer noodzakelijk dat we binnen Europa efficiënt samenwerken op dit toezichtvlak, aangezien de werkzaamheden en risico’s van de grote spelers om een grensoverstijgende aanpak vragen. Daarvoor wordt samenwerking met buitenlandse mediatoezichthouders voor zowel het doen van onderzoek als het ontwikkelen van toezichtsinstrumenten steeds belangrijker.

Systeemgericht toezicht en inzet van digitale technologie

Gegeven de explosieve toename van media-aanbod is het niet mogelijk om zelf alle uitingen in alle EU-landen te monitoren of achteraf te analyseren om te zien of dat aanbod aan alle regels voldoet. We willen daarom kunnen steunen op de werking van betrouwbare kwaliteitssystemen en bedrijfsprocessen van de media-instellingen zelf. Waar nodig zullen wij hen vragen hun systemen door onafhankelijke externe deskundigen te laten certificeren. En wij toetsen dan de goede werking van deze systemen en processen door ons te laten informeren door zowel de media-instelling als de onafhankelijke externe deskundigen over het feitelijk functioneren van deze systemen en processen in de praktijk. Wij willen begrijpen hoe zij zelf risico’s beheersen, hoe ze omgaan met signalen, klachten en fouten. We willen weten welke systemen ze hanteren, hoe ze hun compliant gedrag bevorderen en steeds verbeteren.

Regionaal en lokaal nieuws

Het Commissariaat wil het maatschappelijk bewustzijn over de staat van de onafhankelijke en pluriforme nieuwsvoorziening vergroten. Onafhankelijke en veelzijdige nieuwsvoorziening in de regio staat onder druk. Dat gaat ten koste van de vrije meningsvorming van mensen over wat zich afspeelt in hun directe omgeving, hun stad of dorp. Bovendien kan het de lokale democratie bedreigen. Over het gebruik van het media-aanbod van de regionale publieke omroepen weten we veel. Ook het bereik van regionale dagbladen en huis-aan-huisbladen houden we goed bij. De cijfers laten zien dat de lokale printmedia al lange tijd onder druk staan. Over het bereik van lokale publieke omroepen en het lokale web only aanbod is echter heel weinig bekend. Een mediatype-overstijgende vergelijkende analyse van het bereik en gebruik van lokale nieuwsbronnen ontbreekt vooralsnog. De zorgelijke situatie van onder andere de huis-aan-huisbladen maakt onderzoek naar het bereik van en de behoefte aan lokale journalistiek nu zeer relevant. Daarom zetten we nu onder andere een grootschalig crossmediaal onderzoek op. We willen daarmee het bereik van en de behoefte aan lokale journalistiek in kaart brengen en de gebruiker vragen de bijdrage van de verschillende media-instellingen, waaronder de waakhondfunctie, te beoordelen. Daarbij betrekken wij organisaties met expertise op het gebied van lokale journalistiek.

Algoritmen en artificiële intelligentie

In 2019 liet het Commissariaat het Instituut voor Informatierecht (IViR) van de Universiteit van Amsterdam een onderzoek doen naar de zogenaamde ‘filterbubbels’ in Nederland. Een filterbubbel is het resultaat van een gepersonaliseerde zoekopdracht, waarbij een algoritme selectief probeert te bepalen welke informatie de gebruiker zou willen zien, gebaseerd op informatie over die gebruiker (zoals locatie, eerder klikgedrag en zoekgeschiedenis). Met als mogelijk gevolg dat gebruikers hierdoor geen informatie te zien krijgen die hun eigen standpunt tegenspreekt. Uit het onderzoek bleek dat Nederlanders die nieuws tot zich namen, nog niet in filterbubbels zitten. Wel was er reden voor bezorgdheid over de maatschappelijke effecten van de toenemende inzet van algoritmes en artificiële intelligentie. Deze risico’s zijn de toenemende ‘opiniemacht’ van platforms (hun invloed op de meningsvorming) en het gebruik van algoritmes. Maar ook het gebruik van (andere) artificiële intelligentie heeft risico’s. We willen beter begrijpen hoe algoritmen en (andere) artificiële intelligentie doorwerken in alle schakels van de mediawaardeketen bij zowel lang gevestigde grote partijen zoals De Persgroep (DPG) en NOS als bij socialemediaplatforms. Daarnaast willen we helder maken wat in dit verband de rol en verantwoordelijkheden moeten zijn van het Commissariaat en hoe deze zich verhouden tot de verantwoordelijkheden van andere toezichthouders, zoals de Autoriteit Consument en Markt en de Autoriteit Persoonsgegevens. Ook willen we in kaart brengen hoe andere Europese mediatoezichthouders op de uitdagingen door algoritmes en artificiële intelligentie reageren. Tenslotte willen we deze begrippen nader duiden en de maatschappelijke discussie over dit lastige onderwerp bevorderen aan de hand van gedeelde taal en heldere inzichten. Hierbij kan gedacht worden aan een samenwerking met onder andere het Rathenau Instituut (dat zich bezig houdt met de impact van wetenschap, innovatie en technologie op de samenleving). Het Commissariaat blijft ook hiervoor de ontwikkeling van de informatie- en nieuwsvoorziening in Nederland monitoren via het Reuters Digital News Report, de Mediamonitor en in samenwerking met de wetenschap. Daarnaast zetten wij ons in om pluriform aanbod beter toegankelijk te maken. Dit wordt onder andere gedaan in samenwerking met andere Europese toezichthouders.

Mediawijsheid

Mediawijsheid is een breed begrip, zeker als we daar ook onder verstaan dat mensen goed actief, kritisch en bewust kunnen deelnemen aan onze mediasamenleving en de inhoud van digitale media op waarde weten te schatten (ook wel digitale geletterdheid genoemd). Onderwijs en overheid zijn bezig om het vergroten van mediawijsheid een vaste plek in het onderwijs te geven. De taak van het Commissariaat is vooral om gebruikers van media-aanbod op de gevaren van mogelijke beïnvloeding en ernstig schadelijke content te wijzen. Zeker bij de huidige ongekende toename van media-aanbod is mediawijsheid belangrijk. Daarom wil het Commissariaat een maximale bijdrage leveren aan de mediawijsheid of digitale geletterdheid van mediagebruikers. Daarvoor zetten we ons actief in om andere partijen te ondersteunen bij het bevorderen van mediawijsheid onder jongeren en ouderen. We werken hiervoor samen met diverse partijen binnen het Netwerk Mediawijsheid (Mediawijzer) en andere Europese mediatoezichthouders.

Onze website maakt gebruik van cookies om het gebruik en functionaliteit te waarborgen.